Shovel op de openbare weg: welk rijbewijs, welk kenteken en welke regels gelden?

Laatst bijgewerkt: 17 oktober 2026 · Door het team van uw officiële GIANT dealer

Op eigen, afgesloten terrein heeft u voor een shovel geen rijbewijs en geen kenteken nodig. Zodra de machine de openbare weg op gaat — ook voor een paar honderd meter naar het volgende perceel — is hij een 'mobiele machine' met een kentekenplicht, rijdt de bestuurder met rijbewijs T en moet de machine wegverlichting voeren. Dit artikel zet de regels op een rij, zoals ze in oktober 2026 gelden, met de uitzonderingen en de bronnen.

Eigen terrein of openbare weg: dat is de vraag

De verkeersregels gelden op wegen die voor het openbaar verkeer openstaan — ook een openbare parkeerplaats, een erf dat niet is afgesloten of de doorsteek over een openbare weg tussen twee percelen. Op een afgesloten bedrijfsterrein, een erf achter een hek, een bouwplaats of een kas gelden ze niet; daar heeft u geen rijbewijs en geen kenteken nodig. Wat daar wél geldt, is de Arbowet: wie beroepsmatig een shovel bedient, moet aantoonbaar geïnstrueerd en deskundig zijn. Zie certificaat nodig voor een shovel? en veilig werken met de shovel. De rest van dit artikel gaat over de openbare weg.

Kenteken: de shovel is een mobiele machine

Een shovel die op de openbare weg komt, valt bij de RDW in de categorie mobiele machine (voorheen 'motorrijtuig met beperkte snelheid', MMBS). Sinds 1 januari 2021 geldt daarvoor de registratieplicht: elk motorvoertuig met een maximale constructiesnelheid van 6 km/u of meer dat de openbare weg op gaat, moet geregistreerd zijn en een kenteken hebben; sinds 2022 mag een ongeregistreerde machine de weg niet meer op. Komt de machine nooit op de openbare weg, dan hoeft u niets te registreren. Een nieuwe machine registreert u op basis van de goedkeuring van de fabrikant of na een individuele keuring door de RDW; wij leveren de machine met wegspecificatie en de documenten voor de kentekenaanvraag en regelen die desgewenst voor u. De uitzonderingen — machines smaller dan 1,30 meter die uitsluitend maaien, vegen, sneeuw ruimen of gladheid bestrijden en niets kunnen trekken — gelden niet voor een lader: een shovel is breder of doet ander werk, en heeft vrijwel altijd een trekhaak.

Rijbewijs T — en de uitzondering die niet voor een shovel geldt

Voor het rijden met een land- of bosbouwtrekker of een mobiele machine op de openbare weg is sinds 1 juli 2015 het trekkerrijbewijs, categorie T, verplicht; de Rijksoverheid noemt graafmachines, heftrucks en veegwagens uitdrukkelijk als voorbeelden van mobiele machines. Het theorie-examen mag vanaf 15,5 jaar, het praktijkexamen vanaf 16 jaar. Wie rijbewijs B al vóór 1 juli 2015 had, kreeg bij het vernieuwen van het rijbewijs categorie T er automatisch bij; die overgangsregeling is op 1 juli 2025 geëindigd. Staat de T niet op uw rijbewijs, dan moet u theorie- en praktijkexamen doen. Er is één uitzondering, waarvoor alle drie de voorwaarden tegelijk moeten gelden: de machine is niet breder dan 130 cm inclusief werktuig, wordt gebruikt als heftruck of voor maaien, onkruid bestrijden, vegen, sneeuw ruimen, gladheid bestrijden of hondenpoep opruimen, én kan geen aanhanger of verwisselbare machine trekken. Een shovel die laadt, graaft of een trekhaak heeft, valt daar niet onder — ook een G1100 van 92 cm niet.

Snelheid, verlichting en uitrusting

Op de weg moet de machine zijn uitgerust als voertuig: verlichting en richtingaanwijzers, reflectoren, spiegels, een verlichte kentekenplaathouder en — als u hinder veroorzaakt bij werk op of langs de weg — een geel zwaai- of knipperlicht. GIANT levert dat als wegspecificatie, bij de G5000 in een 20 of 40 km/u-uitvoering. Welke snelheid uw model rijdt (12 tot 30 km/u, de G5000 tot 40) staat in hoe hard rijdt een shovel?; de maximumsnelheid op de weg is de constructiesnelheid waarvoor de machine is goedgekeurd. Een werktuig dat breder is dan de machine of naar voren uitsteekt, moet gemarkeerd zijn en de bak mag de weg niet raken: vergrendel de hefarm met de transportlock. Welke opties daarbij horen leest u in tien opties die het verschil maken.

APK en keuring

Een APK kent de mobiele machine niet: de APK-plicht geldt volgens de RDW alleen voor land- en bosbouwtrekkers met een maximumconstructiesnelheid boven de 40 km/u, en niet voor mobiele machines en motorrijtuigen met beperkte snelheid. Wat wél geldt, is de jaarlijkse veiligheidskeuring van het arbeidsmiddel uit de Arbowet — remmen, hefinrichting, hijsvoorzieningen, ROPS/FOPS — die de werkgever moet laten uitvoeren; zie shovel keuren: verplicht, hoe vaak en wat wordt er gecontroleerd?.

Verzekering

Een mobiele machine moet WA-verzekerd zijn, op de weg én op eigen terrein; voor een gekentekende machine controleert de RDW de verzekering in het kentekenregister. Een gewone bedrijfsaansprakelijkheidsverzekering dekt motorrijtuigrisico's meestal niet; daarvoor is een werkmaterieelverzekering. Welke dekkingen daarbij verstandig zijn — casco, diefstal, werkrisico, de bestuurder — staat in shovel verzekeren.

In één oogopslag

Regels veranderen; controleer bij twijfel de actuele informatie van de RDW en de Rijksoverheid (bronnen hieronder). Bij de aankoop nemen wij de eisen voor kentekening, verzekering en bestuurdersinstructie met u door, zodat uw machine én uw mensen direct legaal de weg op kunnen. Moet de machine maar af en toe naar een andere locatie, dan is een aanhanger het alternatief: shovel vervoeren op een aanhanger.

Veelgestelde vragen